Tóm tắt: Bảo lãnh là một biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ phổ biến trong các giao dịch dân sự tại Việt Nam và trên thế giới. Tổ chức nước ngoài thực hiện bảo lãnh để thực hiện nghĩa vụ thay cho một doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam vay vốn tại Việt Nam là một việc thường thấy trong các giao dịch hiện nay.
Từ khóa: bảo lãnh có yếu tố nước ngoài,; nhận bảo lãnh ; rủi ro bảo lãnh; xem xét điều kiện bảo lãnh.
Abstract: the guarantee of foreign elements is a measure to ensure the performance of a common obligation in civil transactions in Vietnam and around the world. It is a common practice for a foreign organization to perform its obligations on behalf of an enterprise operating in Vietnam to borrow capital in Vietnam.
Keywords: the guarantee of foreign elements,; receive guarantees ; guarantees risk; Review the terms of the guarantee.
Phạm vi bảo lãnh
Bảo lãnh là việc Bên bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh nếu khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Các bên có thể thỏa thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh trong trường hợp bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh. Bên bảo lãnh thể cam kết bảo lãnh một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ cho bên được bảo lãnh bao gồm nợ gốc, lãi, tiền phát, tiền phạt bồi thường, việc lựa chọn tài sản bảo đảm các bên có thể thỏa thuận để đảm bảo nghĩa vụ bảo lãnh.
Pháp luật áp dụng
Theo quy định tại Điều 664 Bộ luật dân sự năm 2015 thì Pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc luật Việt Nam. Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc luật Việt Nam có quy định các bên có quyền lựa chọn thì pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo lựa chọn của các bên.
Việc lựa chọn pháp luật Việt Nam để giải quyết theo thỏa thuận của các bên khi điều chỉnh quan hệ dân sự phát sinh tại Việt Nam là một lựa chọn hợp lý để giải quyết vấn đề phát sinh.
Thẩm quyền giải quyết
Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài trong trường hợp việc về quan hệ dân sự mà việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở Việt Nam, đối tượng của quan hệ đó là tài sản trên lãnh thổ Việt Nam hoặc công việc được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam hay Vụ việc về quan hệ dân sự mà việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặc có trụ sở, nơi cư trú tại Việt Nam.
Việc lựa chọn thẩm quyền giải quyết là Tòa án Việt Nam được xem là hợp lý khi giải quyết các vấn đề dân sự phát sinh tại Việt nam.
Thi hành án
Trong trường hợp có tranh chấp phát sinh, Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp bằng Bản án hoặc Quyết định hợp lệ, việc thi hành án có yếu tố nước ngoài có căn cứ để giải quyết.
Cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh có thẩm quyền thi hành bản án, quyết định dân sự có yếu tố nước ngoài mà có người phải thi hành ở nước ngoài (cư trú, có tài sản ở nước ngoài hoặc có trụ sở ở nước ngoài). Để thực hiện nhiệm vụ này, cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh phải thực hiện việc ủy thác tư pháp ra nước ngoài Việc thực hiện ủy thác tư pháp nêu trên là để tống đạt văn bản thông báo quyết định thi hành án cho người phải thi hành hoặc xác minh điều kiện thi hành án của người phải thi hành theo đề nghị của người được thi hành án hoặc trong trường hợp cơ quan thi hành án chủ động ra quyết định thi hành án. Theo đó, thủ tục ủy thác tư pháp được thực hiện theo quy định của luật tương trợ tư pháp về dân sự và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Trên cơ sở kết quả thực hiện ủy thác tư pháp, cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh giải quyết như sau:
– Trong thời hạn 06 tháng, kể từ ngày Bộ Tư pháp gửi hồ sơ ủy thác tư pháp hợp lệ mà nhận được đủ kết quả theo yêu cầu thì cơ quan thi hành án dân sự thực hiện việc thi hành án theo quy định.
Trường hợp nhận được kết quả ủy thác nhưng chưa đáp ứng yêu cầu thì cơ quan thi hành án dân sự thực hiện việc ủy thác tư pháp lần thứ hai. Nếu đã ủy thác tư pháp lần 02 mà không đáp ứng yêu cầu thì theo quy định tại Điều 43 Luật thi hành án dân sự cơ quan thi hành án dân sự thực hiện việc thông báo văn bản đã ủy thác và các văn bản khác trong quá trình thi hành án trên phương tiện thông tin đại chúng.
Trường hợp không tự nguyện thi hành án và tài sản không có ở Việt Nam thì việc thi hành án rất khó để thực hiện được trên thực tế, có thể mất nhiều chi phí. Việc xác minh thi hành án hay cưỡng chế tài sản để thi hành án có thể được điều chỉnh bởi pháp luật nước sở tại gây ra khó khăn cho tổ chức tại Việt Nam.
Quan điểm của tác giả
Việc chấp nhận bảo lãnh của Bên Bảo lãnh là tổ chức nước ngoài khá rủi ro cho Bên nhận bảo lãnh bởi việc xác định khả năng trả nợ của bên bảo lãnh, tư cách pháp lý của của bên bảo lãnh, tài sản đảm bảo và khả năng thu hồi nợ trên thực tế rất khó khăn. Bên nhận bảo lãnh cần xem xét kỹ lưỡng trước khi nhận bảo lãnh trong quá trình thực hiện giao dịch.
LS. Phạm TQ. Trang