Nghĩa vụ thuế Thu nhập cá nhân là trách nhiệm quan trọng nhưng cũng là nỗi lo của không ít cá nhân và hộ kinh doanh. Với những cập nhật mới nhất trong chính sách thuế năm 2026, việc nắm rõ quy trình kê khai và nộp thuế không chỉ giúp bạn tối ưu chi phí mà còn đảm bảo tính minh bạch. Hãy cùng điểm qua hướng dẫn chi tiết dưới đây để nắm trọn quy trình nộp thuế thu nhập cá nhân nhanh chóng và chính xác nhất.

1. Cá nhân kinh doanh bao gồm những đối tượng nào? 

Cá nhân kinh doanh là cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh.

2. Khi nào cá nhân kinh doanh phải nộp thuế thu nhập cá nhân?

Cá nhân kinh doanh phải tuân thủ pháp luật thuế thu nhập cá nhân

• Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
• Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu năm trên 500 triệu đồng được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất.
  • Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra trừ (-) đi chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế (i).
  • Thuế suất: 15% (Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 03 tỉ đồng) (ii), 17% (Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 03 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng), 20% (Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng).

• Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm 500 triệu đồng đến 03 tỉ đồng được lựa chọn nộp thuế theo quy định tại điểm (i) và điểm (ii) hoặc nộp thuế theo thuế suất nhân (x) với doanh thu tính thuế. Doanh thu tính thuế và thuế suất được xác định như sau:
  • Doanh thu tính thuế được xác định bằng phần doanh thu vượt trên mức 500 triệu đồng.
  • Phân phối, cung cấp hàng hoá: thuế suất 0,5%.
  • Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: thuế suất 2%. Riêng hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp: thuế suất 5%.
  • Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hoá, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: thuế suất 1,5%.
  • Hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số: thuế suất 5%.
  • Hoạt động kinh doanh khác: thuế suất 1%.

• Cá nhân cho thuê bất động sản, trừ hoạt động kinh doanh lưu trú, nộp thuế thu nhập cá nhân được xác định bằng phần doanh thu vượt trên 500 triệu đồng nhân (x) với thuế suất 5%.

3. Doanh thu để xác định thuế thu nhập cá nhân được quy định như thế nào?

Doanh thu là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

Doanh thu bao gồm: 

• Các khoản thưởng được nhận, khoản được nhận từ hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thanh toán, khoản hỗ trợ được nhận bằng tiền hoặc không bằng tiền.
• Các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng, bồi thường khác liên quan đến hoạt động kinh doanh. 
• Doanh thu khác mà cá nhân kinh doanh được nhận không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền, không bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại.

Doanh thu đối với một số trường hợp được quy định cụ thể như sau:

• Đối với hoạt động gia công hàng hóa là tiền thu về hoạt động gia công bao gồm cả tiền công, chi phí về nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và chi phí khác phục vụ cho việc gia công hàng hóa.
• Trường hợp bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo phương thức trả góp, trả chậm là tiền bán hàng hóa, dịch vụ trả tiền một lần, không bao gồm tiền lãi trả góp, tiền lãi trả chậm.
• Trường hợp giao hàng hóa cho các đại lý là tổng số tiền bán hàng hóa;
• rường hợp nhận làm đại lý bán hàng đúng giá quy định của bên giao đại lý là tiền hoa hồng được hưởng theo hợp đồng đại lý.
• Đối với hoạt động cho thuê tài sản là số tiền bên thuê trả từng kỳ theo hợp đồng thuê. Trường hợp bên thuê trả tiền trước cho nhiều năm thì doanh thu để tính thu nhập chịu thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc được xác định theo doanh thu trả tiền một lần.
• Đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ khác mà khách hàng trả tiền trước cho nhiều năm thì doanh thu để tính thu nhập chịu thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc xác định theo doanh thu trả tiền một lần.
• Đối với hoạt động vận tải là toàn bộ doanh thu vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý phát sinh trong kỳ tính thuế.
• Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt là giá trị công trình, giá trị hạng mục công trình hoặc giá trị khối lượng công trình xây dựng, lắp đặt nghiệm thu, bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị; trường hợp xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị là số tiền từ hoạt động xây dựng, lắp đặt không bao gồm giá trị nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị.

4. Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân

Các khoản chi được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân bao gồm:

• Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa sử dụng vào sản xuất, kinh doanh.
• Chi phí tiền lương, tiền công, tiền thưởng, các khoản phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc và các khoản chi trả cho người lao động có đóng bảo hiểm bắt buộc theo quy định; chi phí tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp và các khoản chi trả cho người lao động dưới 01 tháng.
• Chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. 
• Chi phí dịch vụ mua ngoài như điện, nước, điện thoại, internet, vận chuyển, thuê tài sản, sửa chữa, bảo dưỡng có hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
• Chi phí trả lãi tiền vay vốn sản xuất, kinh doanh của tổ chức tín dụng theo lãi suất thực tế.
• Các khoản chi khác phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các khoản chi không được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân bao gồm:

• Khoản chi không liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Các khoản chi không có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
• Khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương của cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh, các thành viên trong hộ kinh doanh trừ các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc; khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương đã tính vào chi phí nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ thanh toán.
• Phần chi khấu hao tài sản cố định vượt mức quy định hoặc khấu hao đối với tài sản cố định không sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Các khoản chi phạt vi phạm hành chính, phạt vi phạm hợp đồng, tiền bồi thường do lỗi của cá nhân kinh doanh.
• Đất ở và công trình phục vụ sinh hoạt trên đất, xe ô tô và các tài sản đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng mang tên cá nhân, trừ xe ô tô và các tài sản đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng với mục đích kinh doanh vận tải, du lịch;
• Các khoản chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình.

5. Khai thuế, nộp thuế thu nhập cá nhân

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh lựa chọn nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thuế suất nhân (x) doanh thu tính thuế thực hiện khai, nộp thuế thu nhập cá nhân theo quý cùng thời hạn khai, nộp thuế giá trị gia tăng. 
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất thực hiện khai tạm nộp thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng. Số thuế thu nhập cá nhân tạm nộp bằng thuế suất nhân (x) doanh thu tính thuế của tháng, quý và khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo năm.

6. Một số câu hỏi thường gặp khi nộp thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh

6.1. Nộp hồ sơ khai thuế quá hạn bị phạt như thế nào?

Doanh nghiệp sẽ bị xử phạt nếu chậm nộp hồ sơ khai thuế

• Quá thời hạn từ 01 ngày đến 05 ngày và có tình tiết giảm nhẹ: Phạt cảnh cáo.
• Quá thời hạn từ 01 ngày đến 30 ngày trừ trường hợp trên: Phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng.
• Quá thời hạn từ 31 ngày đến 60 ngày: Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 8 triệu đồng
• Quá thời hạn từ 61 ngày đến 90 ngày hoặc quá thời hạn từ 91 ngày trở lên nhưng không phát sinh số thuế phải nộp: Phạt tiền từ 8 triệu đồng đến 15 triệu đồng.
• Quá thời hạn trên 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế: Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 25 triệu đồng. 

6.2. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần làm gì khi thay đổi địa điểm kinh doanh?
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thay đổi thông tin, tạm ngừng, chấm dứt hoạt động đối với địa điểm kinh doanh thì thực hiện thông báo đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày thay đổi thông tin, tạm ngừng, chấm dứt hoạt động.

6.3. Chế độ sổ sách kế toán đối với hộ kinh doanh được thực hiện như nào?

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân: Sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu: Sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập tính thuế: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng các sổ kế toán theo danh mục sau đây: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ; Sổ chi tiết doanh thu, chi phí; Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa; Sổ chi tiết tiền.

DỊCH VỤ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY LUẬT VIỆT ANH 24H

• Tư vấn loại hình, tên, ngành nghề, vốn và cơ cấu tổ chức.
• Soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ đăng ký doanh nghiệp/ Sửa đổi, bổ sung, giải trình bộ hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan nhà nước (nếu có).
• Đại diện nộp hồ sơ và nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
• Hỗ trợ khắc dấu, đăng ký thuế, mở tài khoản ngân hàng và hóa đơn điện tử.

Với phương châm “Tận tâm – Hiệu quả – Vì lợi ích của khách hàng”, Công ty Luật Việt Anh không chỉ là đơn vị thực hiện thủ tục mà là người đồng hành pháp lý đáng tin cậy trong suốt quá trình phát triển doanh nghiệp.

Thông tin liên hệ:

• CÔNG TY LUẬT TNHH VIỆT ANH 24H
• Địa chỉ: VA03A-5 Hoàng Thành Villa, KĐT Mỗ Lao, phường Đại Mỗ, Hà Nội.
• Giám đốc: Luật sư Ngô Văn Khiêm
• Luật sư điều hành: Luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang
• Mobile: 0974.161.280 / 0989.466.280
• Email: lsphamtrang@luatvietanh.com/ luatvietanh24h@gmail.com
• 

Bài viết liên quan

Hướng dẫn thành lập công ty từ A-Z năm 2026: Thủ tục, chi phí, thuế và lưu ý pháp lý quan trọng

Các loại thuế khi vận hành doanh nghiệp từ năm 2026

Những vấn đề chủ doanh nghiệp thường thắc mắc khi thành lập doanh nghiệp

Thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài, điều kiện và quy trình