1- Đất HNK là gì?
Trước đây, theo Thông tư 09/2007/TT-BTNMT quy định HNK là ký hiệu của loại đất nông nghiệp hàng năm. Tuy nhiên, Thông tư này đã hết hiệu lực và được thay thế bởi Thông tư 25/2014/TT-BTNMT. Theo đó, tại Thông tư 25 năm 2014 không còn quy định về ký hiệu đất HNK.
Thay vào đó, theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, đất trồng cây hàng năm bao gồm: đất trồng lúa và đất trồng cây hằng năm khác.
Đây là loại đất trồng các loại cây được gieo trồng, cho thu hoạch và kết thúc chu kỳ sản xuất trong thời gian không quá một năm, kể cả cây hằng năm được lưu gốc.
Tóm lại, hiện nay không còn sử dụng ký hiệu đất HNK, mặc dù được chia thành hai loại đất khác nhau nhưng cùng thuộc nhóm đất nông nghiệp được sử dụng để trồng cây hàng năm và gồm có:
– Đất trồng lúa: Đất trồng từ một vụ lúa trở lên hoặc kết hợp trồng lúa với mục đích khác nhưng trồng lúa là chính, bao gồm: Đất chuyên trồng lúa (Đất trồng từ 02 vụ lúa trở lên) và đất trồng lúa còn lại.
– Đất trồng cây hằng năm khác: Là loại đất không phải trồng lúa mà trồng các loại cây hằng năm khác.

2 – Đất HNK có thời hạn sử dụng bao lâu?
Căn cứ theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 172 Luật Đất đai 2024, thời hạn giao đất, công nhận quyền sử dụng đất khi cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp sử dụng đất trồng cây hằng năm là 50 năm.
Khi hết thời hạn 50 năm này mà cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp tiếp tục được sử dụng đất thì không phải làm thủ tục gia hạn.
Riêng trường hợp chuyển đất trồng cây hằng năm sang đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ thì thời hạn sử dụng của loại đất này là ổn định lâu dài.
3 – Đất HNK có chuyển sang thổ cư được không?
Theo điểm b,khoản 1,Điều 121,Luật Đất đai 2024, đất nông nghiệp, bao gồm đất HNK, có thể chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất phi nông nghiệp (trong đó có đất thổ cư).
Tuy nhiên, quá trình này không diễn ra tự động mà cần có sự chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và người đề nghị phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Việc xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương. Người có nhu cầu cần nộp hồ sơ đề nghị lên cơ quan có thẩm quyền để được xem xét và cấp phép.
Nếu đủ điều kiện, quá trình chuyển đổi sẽ được thực hiện theo trình tự pháp luật, giúp đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất.

4 – Đất HNK có được phép xây nhà không?
Theo khoản 1,Điều 31,Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất có nghĩa vụ sử dụng đúng mục đích đã được xác định. Đất HNK thuộc nhóm đất nông nghiệp, được dùng để trồng cây hàng năm khác, không phải đất ở.
Vì vậy, việc xây dựng nhà ở trên đất HNK là không hợp pháp nếu chưa thực hiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng theo quy định.
Nếu muốn xây nhà, người sử dụng đất cần xin chuyển đổi đất HNK sang đất thổ cư theo quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 121, Luật Đất đai 2024 như đã đề cập ở phần trên.
Chỉ khi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận và hoàn tất các nghĩa vụ tài chính liên quan, đất HNK mới có thể được sử dụng hợp pháp để xây dựng nhà ở.
5 – Trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất HNK lên thổ cư
Việc chuyển đất HNK sang đất ở cần tuân theo quy định tại Điều 227 Luật Đất đai 2024 với các bước như sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ: Người sử dụng đất cần chuẩn bị đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất theo Mẫu số 02c đã được ban hành kèm theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP). Hồ sơ bao gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các tài liệu liên quan khác theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
Bước 2: Nộp hồ sơ tại các cơ quan chức năng có thẩm quyền: Hồ sơ được nộp tại Bộ phận Một cửa của Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện hoặc Văn phòng đăng ký đất đai. Cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra tính hợp lệ và hướng dẫn bổ sung nếu cần.
Bước 3: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ: Cơ quan chức năng sẽ thẩm tra hồ sơ, xác minh thực địa và thẩm định nhu cầu sử dụng đất. Nếu đủ điều kiện, hồ sơ sẽ được trình lên UBND cấp huyện để ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Bước 4: Trả kết quả: Sau khi có quyết định phê duyệt, người sử dụng đất hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định. Thời gian giải quyết thường không quá 15 ngày làm việc (không tính ngày nghỉ, lễ) và không quá 25 ngày tại các khu vực đặc thù như miền núi, hải đảo.
Bước 5: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký biến động đất đai: Sau khi hoàn tất thủ tục chuyển đổi, người sử dụng đất nộp hồ sơ đăng ký biến động đất đai tại Văn phòng đăng ký đất đai để có thể cập nhật thông tin trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trên đây là bài viết của Luật Việt Anh 24h về HNK là đất gì? Đất HNK có được chuyển lên thổ cư không? Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hay cần tư vấn các vấn đề liên quan đến hôn nhân và gia đình hãy liên hệ ngay với Luật Việt Anh 24h để được hỗ trợ!