Nghị định 46/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 26/01/2026 và có hiệu lực chính thức từ ngày 16/04/2026, chính thức thay thế Nghị định 15/2018/NĐ-CP về hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm. Đây là cột mốc pháp lý quan trọng mà mọi cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thực phẩm cần nắm rõ để tránh rủi ro pháp lý và chủ động chuẩn bị hồ sơ đúng hạn.
Dưới đây là phân tích chi tiết 7 điểm mới quan trọng nhất của Nghị định 46/2026/NĐ-CP do Công ty Luật TNHH Việt Anh 24H tổng hợp và gửi tới quý khách hàng và đối tác những nội dung sau đây:
Nội dung
- Bãi bỏ thủ tục “Tự công bố sản phẩm” – Thay đổi cốt lõi
- Thời hạn của bản công bố hợp quy
- Phân cấp quản lý nhà nước mạnh mẽ cho địa phương
- Siết chặt quản lý thực phẩm trên thương mại điện tử
- Cải cách quy trình kiểm tra thực phẩm nhập khẩu
- Bổ sung các trường hợp thu hồi Giấy chứng nhận ATTP
- Điều khoản chuyển tiếp quan trọng doanh nghiệp cần biết
1. Bãi bỏ thủ tục “Tự công bố sản phẩm” – Thay đổi cốt lõi
Đây là điểm thay đổi lớn nhất và gây chú ý nhất trong Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Thủ tục tự công bố sản phẩm – vốn được áp dụng linh hoạt theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP – nay bị bãi bỏ hoàn toàn và thay thế bằng cơ chế chặt chẽ hơn.
Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP (quy định cũ):
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến… được quyền tự công bố sản phẩm và tự chịu trách nhiệm về an toàn của sản phẩm đó.
Theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP (quy định mới):
Thủ tục tự công bố được thay thế bằng “Đăng ký bản công bố hợp quy” đối với thực phẩm có quy chuẩn kỹ thuật về chỉ tiêu chất lượng và an toàn. Điều này có nghĩa là các sản phẩm phải được tổ chức chứng nhận độc lập đánh giá, cấp kết quả chứng nhận hợp quy trước khi đăng ký với cơ quan nhà nước.
Nghị định 46/2026 ghi nhận sự thay đổi về thủ tục sang “Đăng ký bản công bố hợp quy” đối với thực phẩm có quy chuẩn kỹ thuật về chỉ tiêu chất lượng và an toàn thực phẩm
Lưu ý quan trọng: Cơ chế mới chuyển từ “hậu kiểm” sang “tiền kiểm” – doanh nghiệp phải hoàn thành chứng nhận TRƯỚC khi đưa sản phẩm ra thị trường.
2. Thời hạn của bản công bố hợp quy
Khác với cơ chế tự công bố trước đây có hiệu lực vô thời hạn (trừ khi thay đổi thành phần), Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định rõ thời hạn hiệu lực của bản công bố hợp quy:
- Bản công bố hợp quy có thời hạn theo giá trị hiệu lực của Kết quả chứng nhận hợp quy và tối đa không quá 03 năm.
- Khi quy chuẩn kỹ thuật thay đổi, tổ chức, cá nhân bắt buộc phải thực hiện chứng nhận và đăng ký lại theo quy chuẩn mới.
Cá nhân, doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống nhắc nhở gia hạn chứng nhận hợp quy định kỳ để tránh gián đoạn hoạt động kinh doanh.
3. Phân cấp quản lý nhà nước mạnh mẽ cho địa phương
Nghị định mới đẩy mạnh phân cấp quản lý từ các bộ trung ương xuống Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Cụ thể, UBND tỉnh hiện nay được giao quyền và chịu trách nhiệm:
- Tiếp nhận hồ sơ, cấp và thu hồi Giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với: thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi và thực phẩm bổ sung.
- Cấp và thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm (trừ cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe đạt chuẩn GMP).
Sự phân cấp phân quyền sát sao đến từ các cơ quan chính quyền ở địa phương để quản lý đối với an toàn thực phẩm
4. Siết chặt quản lý thực phẩm trên thương mại điện tử
Đây là điểm mới đáng chú ý phản ánh thực tiễn hoạt động kinh doanh online bùng nổ hiện nay. Nghị định 46/2026/NĐ-CP bổ sung các quy định khắt khe đối với kinh doanh thực phẩm trực tuyến:
Đối với người bán hàng:
- Phải công khai hồ sơ đăng ký bản công bố hợp quy còn hiệu lực khi kinh doanh sản phẩm trên nền tảng thương mại điện tử.
Đối với sàn thương mại điện tử và ứng dụng giao đồ ăn:
- Phải xây dựng cơ chế kiểm duyệt và yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ giấy tờ pháp lý.
- Chịu trách nhiệm liên đới nếu không thực hiện các biện pháp kiểm duyệt cần thiết, dẫn đến sự cố an toàn thực phẩm.
Lưu ý: Các sàn TMĐT hiện nay… sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới nếu để lọt sản phẩm thực phẩm không có hồ sơ hợp lệ.
5. Cải cách quy trình kiểm tra thực phẩm nhập khẩu
Nghị định 46/2026/NĐ-CP chuẩn hóa quy trình kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu theo hướng minh bạch và đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến:
- Nộp hồ sơ trực tuyến: Ưu tiên nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng thông tin một cửa quốc gia.
- Chuyển đổi phương thức kiểm tra giảm: Mặt hàng cần có 03 lần nhập khẩu liên tiếp trong vòng 12 tháng đạt yêu cầu; thời gian áp dụng tối đa là 12 tháng.
- Giới hạn yêu cầu bổ sung hồ sơ: Cơ quan kiểm tra chỉ được yêu cầu sửa đổi, bổ sung tối đa 02 lần (đối với kiểm tra quảng cáo) và phải nêu rõ lý do.
6. Bổ sung các trường hợp thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP
Nghị định mới bổ sung thêm các trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, bao gồm:
- Sử dụng tài liệu giả, con dấu giả, chữ ký giả trong hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận.
- Sử dụng phiếu kiểm nghiệm giả hoặc làm giả kết quả kiểm nghiệm.
- Không hoạt động sản xuất, kinh doanh tại địa điểm đã được cấp giấy chứng nhận trong vòng 12 tháng liên tiếp mà không thông báo với cơ quan có thẩm quyền.
Các quy định mới này nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận hồ sơ, đảm bảo tính nghiêm minh của hệ thống chứng nhận an toàn thực phẩm.
7. Điều khoản chuyển tiếp quan trọng doanh nghiệp cần biết
Để đảm bảo quá trình chuyển đổi không gây gián đoạn hoạt động kinh doanh, Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định lộ trình chuyển tiếp cụ thể như sau:
- Sản phẩm đã tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP được tiếp tục sản xuất, kinh doanh nhưng phải hoàn thành việc đăng ký bản công bố hợp quy trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày 26/01/2026 (tức trước ngày 26/01/2027).
- Các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm bổ sung… bắt buộc phải áp dụng các chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (HACCP, ISO 22000 hoặc GMP…) từ ngày 31/12/2026.
- Cơ sở đã có chứng chỉ GMP, HACCP, ISO 22000… còn hiệu lực nhưng trước đây chưa thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, nay phải hoàn thành thủ tục cấp giấy này trong vòng 12 tháng.
📅 TÓM TẮT THỜI HẠN CHUYỂN TIẾP QUAN TRỌNG
– 16/04/2026 → Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực
– 26/01/2027 → Hạn chót hoàn thành đăng ký bản công bố hợp quy cho sản phẩm đã tự công bố
– 31/12/2026 → Hạn chót áp dụng chứng nhận HACCP / ISO 22000 / GMP cho cơ sở liên quan
Doanh nghiệp cần tìm hiểu và nắm rõ các quy định về thủ tục cũng như thời hạn liên quan đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm để đảm bảo cho câu chuyện kinh doanh lâu dài trong ngành
Kết luận: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì ngay bây giờ?
Nghị định 46/2026/NĐ-CP thể hiện xu hướng quản lý chặt chẽ hơn nhiều so với Nghị định 15/2018, chuyển từ cơ chế “hậu kiểm” sang “tiền kiểm” thông qua chứng nhận hợp quy và tăng cường trách nhiệm của các bên trong chuỗi cung ứng thực phẩm – đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ.
Để không bị động và đảm bảo tuân thủ đúng quy định, doanh nghiệp cần thực hiện ngay:
- Rà soát toàn bộ danh mục sản phẩm đang tự công bố theo Nghị định 15/2018 để lên kế hoạch chuyển đổi sang đăng ký hợp quy.
- Liên hệ tổ chức chứng nhận hợp quy được chỉ định để bắt đầu quy trình đánh giá sản phẩm.
- Kiểm tra và hoàn thiện hồ sơ năng lực hệ thống quản lý (HACCP, ISO 22000, GMP) nếu thuộc diện bắt buộc.
- Rà soát hoạt động kinh doanh trên các sàn TMĐT để đảm bảo công khai đầy đủ hồ sơ hợp quy.
Câu hỏi thường gặpNghị định 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày nào?Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 16/04/2026, thay thế hoàn toàn Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Sản phẩm đã tự công bố theo Nghị định 15 có phải làm lại không?
Có. Sản phẩm đã tự công bố được tiếp tục lưu hành nhưng phải hoàn thành đăng ký bản công bố hợp quy trong vòng 12 tháng kể từ ngày 26/01/2026 (hạn chót: 26/01/2027).
Bản công bố hợp quy có hiệu lực bao lâu?
Bản công bố hợp quy có thời hạn theo Kết quả chứng nhận hợp quy và tối đa không quá 03 năm. Hết hạn hoặc khi quy chuẩn thay đổi, doanh nghiệp phải đăng ký lại.
Cần hỗ trợ thủ tục theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP?
Công ty Luật TNHH Việt Anh 24H
Luật Việt Anh 24H cung cấp dịch vụ tư vấn về các thủ tục pháp lý liên quan đến an toàn thực phẩm theo quy định mới nhất tới đây có hiệu lực. Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí!
