Người đại diện theo pháp luật không chỉ là người đóng vai trò quan trọng trong việc đại diện cho doanh nghiệp trước pháp luật mà còn là người định hình chiến lược và động lực chính cho sự phát triển của tổ chức. Trước khi doanh nghiệp quyết định chọn người đại diện, cần xác định kỹ lưỡng các thông tin quan trọng về ứng viên để đảm bảo sự lựa chọn phù hợp và mang lại lợi ích tối đa cho doanh nghiệp.
Người Đại Diện Theo Pháp Luật Của Doanh Nghiệp
Căn cứ theo khoản 1 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp được định nghĩa như sau: “ Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.”.
Theo đó, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải là cá nhân và đại diện cho doanh nghiệp về quyền, nghĩa vụ cũng như tư cách pháp lý trước Tòa án, Trọng tài
Người đại diện theo pháp luật của từng loại hình doanh nghiệp
Theo quy định của Điều 12, Luật Doanh nghiệp 2020, mỗi doanh nghiệp cần có ít nhất một người đại diện theo pháp luật. Điều này áp dụng cho cả công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần. Đặc biệt, nếu công ty có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật, Điều lệ của công ty phải quy định chi tiết về quyền và nghĩa vụ của từng người đại diện.
Nếu Điều lệ không có quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của từng người đại diện, tất cả các người đại diện theo pháp luật đều được coi là đại diện đủ thẩm quyền của doanh nghiệp khi tham gia các giao dịch với bên thứ ba. Trong trường hợp này, tất cả các người đại diện phải chịu trách nhiệm liên đới đối với mọi thiệt hại mà doanh nghiệp phải gánh chịu, theo quy định của pháp luật về dân sự và các quy định khác liên quan.
Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc quy định rõ ràng trong Điều lệ về vai trò, quyền lực và trách nhiệm của từng người đại diện, nhằm đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm và ổn định trong hoạt động của doanh nghiệp.
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
1.Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tư nhân
Dựa theo quy định của khoản 3 Điều 190 Luật Doanh nghiệp 2020:
Chủ doanh nghiệp tư nhân là người đại diện theo pháp luật, đại diện cho doanh nghiệp tư nhân với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án, đại diện cho doanh nghiệp tư nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
Chủ doanh nghiệp tư nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tư nhân.
2.Người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
Dựa theo quy định của Khoản 3 Điều 79 Luật Doanh nghiệp 2020, quy định về người đại diện theo pháp luật là như sau:
Tổ chức là chủ sở hữu:
- Công ty phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật là người giữ một trong các chức danh là Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.
- Trường hợp Điều lệ công ty không quy định: Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty là người đại diện theo pháp luật của công ty.
Cá nhân là chủ sở hữu:
- Nếu Điều lệ công ty không quy định thì thông thường Chủ tịch công ty sẽ là người đại diện theo pháp luật của công ty.
- Công ty nên quy định chi tiết người đại diện theo pháp luật trong Điều lệ công ty, pháp luật không có quy định hạn chế hay chỉ định đối với người đại diện theo pháp luật của công ty TNHH MTV do cá nhân là chủ sở hữu.
3.Người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên
Dựa theo quy định của Khoản 3 Điều 54 Luật Doanh nghiệp 2020, về người đại diện theo pháp luật, quy định là như sau:
- Công ty phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật là người giữ một trong các chức danh là Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.
- Trường hợp Điều lệ công ty không quy định thì Chủ tịch Hội đồng thành viên là người đại diện theo pháp luật của công ty.
Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên thì người đại diện theo pháp luật có thể là Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc. Trường hợp Điều lệ công ty không quy định thì Chủ tịch Hội đồng thành viên là người đại diện theo pháp luật.
4.Người đại diện theo pháp luật của công ty cổ phần
Dựa theo quy định của khoản 3 Điều 137 Luật Doanh nghiệp 2020:
- Trường hợp công ty chỉ có một người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là người đại diện theo pháp luật của công ty.
- Trường hợp Điều lệ chưa có quy định thì Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đại diện theo pháp luật của công ty.
- Trường hợp công ty có hơn một người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty.
Công ty cổ phần: Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là người đại diện theo pháp luật của công ty. Trường hợp Điều lệ chưa có quy định thì Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đại diện theo pháp luật của công ty. Trường hợp công ty có hơn một người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty.
5.Người đại diện theo pháp luật của công ty hợp danh
Theo quy định tại khoản 1 Điều 184 Luật Doanh nghiệp 2020:
Đối với công ty hợp danh thì thành viên hợp danh sẽ là người đại diện theo pháp luật công ty.
Ngoài ra cần có một điều lưu ý là doanh nghiệp phải bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam. Khi chỉ còn lại một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam thì người này khi xuất cảnh khỏi Việt Nam phải ủy quyền bằng văn bản cho cá nhân khác cư trú tại Việt Nam thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật. (Khoản 3 điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020).
Quy định của pháp luật về người đại diện theo pháp luật
Người đại diện theo pháp luật của công ty đáp ứng yêu cầu gì?
Điều kiện để trở thành người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
– Từ đủ 18 tuổi trở lên
– Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
– Không thuộc đối tượng bị cấm thành lập và quản lý doanh nghiệp
– Cung cấp duy nhất 01 bản sao chứng minh thư nhân dân hoặc hộ chiếu
– Không bị treo mã số thuế trên dữ liệu quản lý thuế và quản lý doanh nghiệp
– Người đại diện không nhất thiết phải là người góp vốn tại Công ty
Quyền và nghĩa vụ của Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
Căn cứ theo Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, quyền của người đại diện theo pháp luật cho doanh nghiệp phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp:
– Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
– Nếu công ty có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật thì Điều lệ công ty quy định cụ thể quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật. Trường hợp việc phân chia quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật chưa được quy định rõ trong Điều lệ công ty thì mỗi người đại diện theo pháp luật của công ty đều là đại diện đủ thẩm quyền của doanh nghiệp trước bên thứ ba.
Trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
Dựa theo quy định tại Điều 13 luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có trách nhiệm sau đây:
1.Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có trách nhiệm sau đây:
a) Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp;
b) Trung thành với lợi ích của doanh nghiệp; không lạm dụng địa vị, chức vụ và sử dụng thông tin, bí quyết, cơ hội kinh doanh, tài sản khác của doanh nghiệp để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác;
c) Thông báo kịp thời, đầy đủ, chính xác cho doanh nghiệp về doanh nghiệp mà mình, người có liên quan của mình làm chủ hoặc có cổ phần, phần vốn góp theo quy định của Luật này.
2.Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chịu trách nhiệm cá nhân đối với thiệt hại cho doanh nghiệp do vi phạm trách nhiệm quy định tại khoản 1 Điều này.
Trên đây là toàn văn bài viết của Luật Việt Anh về Những điều cần biết về người đại diện theo pháp luật của của doanh nghiệp. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào liên quan tới bài viết hoặc các vấn đề pháp lý về luật doanh nghiệp khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ Công ty Luật Việt Anh để được Luật sư tư vấn miễn phí
