Trong kinh doanh, nhiều người thường chủ quan trong việc thực hiện bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thường khi phát sinh tranh chấp dẫn đến thiệt hại mới quan tâm đến quyền này.

Thường, quyền về tài sản hữu hình như tiền, vàng, hàng hoá có thể dễ hình dung trong việc bảo vệ tài sản. Tài sản sở hữu trí tuệ dễ dàng bị phát tán nếu như không có các giải pháp pháp lý để bảo vệ tài sản này.

“Chủ doanh nghiệp cần bảo vệ tài sản  sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp và xem đó là điều phải làm, quan trọng và có thể là quan trọng hơn việc bảo vệ các tài sản khác“. – Luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang – Luật sư Công ty Luật TNHH Bealaw nhận định.

Đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ bao gồm:

1. Đối tượng quyền tác giả bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; đối tượng quyền liên quan đến quyền tác giả bao gồm cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá.

2. Đối tượng quyền sở hữu công nghiệp bao gồm sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, bí mật kinh doanh, nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý.

3. Đối tượng quyền đối với giống cây trồng là giống cây trồng và vật liệu nhân giống.

Nội dung của bài viết chỉ đề cập đến một số khía cạnh mà các doanh nghiệp thông thường cần lưu ý.

Nhãn hiệu

Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau.  Nhãn hiệu tập thể là nhãn hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của các thành viên của tổ chức là chủ sở hữu nhãn hiệu đó với hàng hoá, dịch vụ của tổ chức, cá nhân không phải là thành viên của tổ chức đó.Nhãn hiệu chứng nhận là nhãn hiệu mà chủ sở hữu nhãn hiệu cho phép tổ chức, cá nhân khác sử dụng trên hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân đó để chứng nhận các đặc tính về xuất xứ, nguyên liệu, vật liệu, cách thức sản xuất hàng hoá, cách thức cung cấp dịch vụ, chất lượng, độ chính xác, độ an toàn hoặc các đặc tính khác của hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu. Nhãn hiệu liên kết là các nhãn hiệu do cùng một chủ thể đăng ký, trùng hoặc tương tự nhau dùng cho sản phẩm, dịch vụ cùng loại hoặc tương tự nhau hoặc có liên quan với nhau. Nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu được người tiêu dùng biết đến rộng rãi trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Nhãn hiệu (logo) được coi là bộ mặt của một doanh nghiệp, để được đăng ký nhãn hiệu không được trùng hay gây nhẫm lẫn với các nhãn hiệu đã được đăng ký trước đó (hoặc nhãn hiệu nổi tiếng), việc thiết kế nhãn hiệu để sử dụng lâu dài, để đi cùng và phát triển không ty là việc làm cần thiết.

"Nhiều doanh nghiệp đã có bộ thiết kế nhận diện thương hiệu nhưng đến khi hoạt động được một thời gian lại phải thay đổi do nhãn hiệu sử dụng bị gây nhầm lẫn với các nhãn hiệu đã được doanh nghiệp khác đăng ký và bị doanh nghiệp kia yêu cầu chấm dứt việc sử dụng nhãn hiệu vậy nên chịu nhiều thiệt hại thương mại" - Luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang chia sẻ.

Vậy nên, việc thiết kế nhãn hiệu phù hợp và đăng ký sở hữu đối với nhãn hiệu là việc làm cần thiết khi bắt đầu hoạt động kinh doanh. "Tôi vẫn thường tư vấn doanh nghiệp tra cứu khả năng bảo hộ nhãn hiệu từ khi doanh nghiệp thành lập" - Luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang đánh giá.

Khi đăng ký quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu, doanh nghiệp có đủ tự tin để  quảng bá rộng rãi sản phẩm dịch vụ của mình ra thị trường, không lo bị doanh nghiệp khác sao chép.

Một doanh nghiệp phải mất trên dưới 02 năm để được cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu, tuy nhiên nhãn hiệu vẫn được ưu tiên bảo hộ kể từ thời điểm đăng ký và doanh nghiệp vẫn sử dụng nhãn hiệu trong thời gian này.

Bí mật kinh doanh

Bí mật kinh doanh là thông tin thu được từ hoạt động đầu tư tài chính, trí tuệ, chưa được bộc lộ và có khả năng sử dụng trong kinh doanh.

Để được bảo hộ, bí mật kinh doanh  cần đáp ứng các điều kiện:

1. Không phải là hiểu biết thông thường và không dễ dàng có được;

2. Khi được sử dụng trong kinh doanh sẽ tạo cho người nắm giữ bí mật kinh doanh lợi thế so với người không nắm giữ hoặc không sử dụng bí mật kinh doanh đó;

3. Được chủ sở hữu bảo mật bằng các biện pháp cần thiết để bí mật kinh doanh đó không bị bộc lộ và không dễ dàng tiếp cận được.

"Tôi thường tư vấn và soạn thảo các tài liệu về bí mật kinh doanh của doanh nghiệp và bí mật kinh doanh của doanh nghiệp thường quy định rất chặt chẽ trong nội quy lao động của doanh nghiệp và hợp đồng lao động với nhân sư" - Ý kiến của Luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang.

Việc đăng ký và chuẩn hoá bí mật kinh doanh của doanh nghiệp là hết sức cần thiết để bảo vệ các bí mật của doanh nghiệp tránh các đối thủ cạnh tranh có thể sử dụng vì những mục đích bất lợi cho doanh nghiệp, tránh nhân viên truyền tải dữ liệu ra bên ngoài.

Doanh nghiệp có thể khởi kiện yêu cầu chấm dứt vi phạm và bồi thường thiệt hại trong trường hợp có căn cứ chứng minh có bên thứ 2 nào khác sử dụng bí mật kinh doanh đã được đăng ký.

Sáng chế

Sáng chế là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên. 

Để được bảo hộ, sáng chế cần đáp ứng các nội dung sau:

1. Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền sáng chế nếu đáp ứng các điều kiện sau đây:

a) Có tính mới;

b) Có trình độ sáng tạo;

c) Có khả năng áp dụng công nghiệp.

2. Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích nếu không phải là hiểu biết thông thường và đáp ứng các điều kiện sau đây:

a) Có tính mới;

b) Có khả năng áp dụng công nghiệp.

Việc đăng ký sáng chế cần được tư vấn và lập hồ sơ bởi Luật sư có kinh nghiệm để đảm bảo đầy đủ, súc tích, khoa học, đáp ứng được điều kiện cấp văn bằng bảo hộ. 

Các sáng chế ở Việt Nam thường đăng ký trên lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp.

Ngoài các nội dung trên, doanh nghiệp cần lưu ý đến nhiều vấn đề sở hữu trí tuệ khác như đăng ký bản quyền phần mềm, đăng ký bản quyền tác phẩm văn học,…..

Dịch vụ của Việt Anh:

Tư vấn, chuẩn bị hồ sơ, thay mặt khách hàng thực hiện các thủ tục đăng ký quyền sở hữu sở hữu trí tuệ

Tư vấn giao kết hợp đồng lao động, soạn thảo quy chế, nội quy, đăng ký nội quy lao động đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Soạn thảo Hợp đồng lao động, hợp đồng thử việc, quy chế bảo mật thông tin mẫu.

Giải quyết tranh chấp quyền sở hữu trí tuê

Tư vấn thường xuyên trong quá trình hoạt động của công ty, hộ kinh doanh: Tư vấn thuế, kế toán, hợp đồng, thanh toán, bảo hiểm xã hội, lao động, xuất nhập khẩu,…