Không ít Chủ doanh nghiệp tư nhân mong muốn thành lập công ty TNHH nhằm mở rộng kinh doanh, đầu tư góp vốn với người khác kinh doanh trong lĩnh vực ngành nghề khác nhưng lại không biết chủ doanh nghiệp tư nhân có được thành lập công ty TNHH không? Chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền làm chủ sở hữu doanh nghiệp khác không
Đối với vấn đề chủ DNTN có được thành lập công ty TNHH không thì bạn có thể căn cứ trực tiếp vào khoản 1,2,3 và 4 Điều 183 – Luật doanh nghiệp 2014. Quy định về Doanh nghiệp tư nhân, cụ thể như sau:
Chủ doanh nghiệp tư nhân (tức là cá nhân Người A) có quyền được thành lập công ty TNHH B
Chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền góp vốn vào công ty khác không
Điều 183 Luật doanh nghiệp năm 2014 quy định:
“1. Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.
2. Doanh nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào.
3. Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên công ty hợp danh.
4. Doanh nghiệp tư nhân không được quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.”
Khoản 3 Điều 18 Luật Doanh nghiệp năm 2014 quy định:
“Tổ chức, cá nhân có quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp vào công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh theo quy định của Luật này, trừ trường hợp sau đây:
a) Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước góp vốn vào doanh nghiệp để thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;
b) Các đối tượng không được góp vốn vào doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.”
Như vậy, pháp luật chỉ hạn chế chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên công ty hợp danh vì chủ doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm vô hạn về mọi hoạt động của doanh nghiệp tư nhân, chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn về mọi hoạt động của hộ kinh doanh và thành viên công ty hợp danh liên đới chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của công ty hợp danh. Do đó, nếu để chủ doanh nghiệp tư nhân đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên công ty hợp danh sẽ gây rủi ro cho các chủ thể tham gia quan hệ kinh doanh với doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, hộ kinh doanh; và khi giải quyết trách nhiệm tài sản của các doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh hay hộ gia đình sẽ gây ảnh hưởng đến các chủ thể khác. Tuy nhiên, pháp luật không cấm chủ doanh nghiệp tư nhân góp vốn vào công ty TNHH vì thành viên công ty TNHH chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn về mọi hoạt động của công ty. Do đó, chủ doanh nghiệp tư nhân có được quyền góp vốn vào công ty TNHH 2 thành viên trở lên.
Đặc điểm của doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH theo quy định của pháp luật
Doanh nghiệp tư nhân
Căn cứ vào quy định tại điều 188 Luật Doanh nghiệp 2022, Doanh nghiệp tư nhân được hiểu là:
- Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào.
- Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên hợp danh của công ty hợp danh.
- Doanh nghiệp tư nhân không được quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.
Căn cứ vào những quy định trên, doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân vì không đáp ứng được các điều kiện để một tổ chức được công nhân là pháp nhân quy định tại Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015:
- Được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan;
- Có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật này;
- Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;
- Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.
Để được coi là một pháp nhân thì phải có tài sản riêng, có sự tách bạch giữa tài sản của pháp nhân đó với những người tạo ra pháp nhân. Trong khi đó Doanh nghiệp tư nhân không có sự độc lập về tài sản. Ở loại hình Doanh nghiệp tư nhân, cá nhân là chủ sở hữu duy nhất của Doanh nghiệp tư nhân. Đồng thời chủ doanh nghiệp tư nhân cũng chính là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tư nhân đó và có toàn quyền quyết định đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh, quyết định về việc sử dụng lợi nhuận của của công ty sau khi thực hiện những nghĩa vụ tài chính khác theo quy định hiện hành của pháp luật.
