Luật Tư pháp người chưa thành niên
Theo đó, nhằm thể hiện tính nhân văn và tiến bộ của chính sách hình sự, Luật đã điều chỉnh theo hướng giảm mức hình phạt tù tối đa áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội. Cụ thể, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ còn phải chịu mức án tù tối đa là 09 năm thay vì 12 năm; người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi chịu mức án tối đa 15 năm thay vì 18 năm. Riêng đối với 05 nhóm tội đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người và tội phạm về ma túy, gồm: tội giết người; tội hiếp dâm; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi; tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi; và tội sản xuất trái phép chất ma túy, thì việc áp dụng hình phạt vẫn thực hiện theo quy định hiện hành của pháp luật.
Quy định nêu trên nhằm cụ thể hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về việc tiếp tục hoàn thiện chính sách hình sự theo hướng đề cao hiệu quả phòng ngừa, giáo dục và tính hướng thiện trong xử lý người phạm tội, đồng thời bảo đảm sự tương thích với xu hướng lập pháp chung của nhiều quốc gia trên thế giới.
Qua đó, pháp luật vừa bảo đảm việc áp dụng và tổng hợp hình phạt phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của người chưa thành niên, vừa giữ vững tính nghiêm minh của pháp luật và yêu cầu bảo đảm an toàn cho xã hội.
Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
Bên cạnh việc tiếp tục áp dụng đối với các loại hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt đã bổ sung và điều chỉnh một số nội dung đáng chú ý. Cụ thể, Luật đưa nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường vượt quá 5g/100 ml vào diện chịu thuế; đồng thời điều chỉnh phạm vi đánh thuế đối với mặt hàng điều hòa nhiệt độ theo hướng chỉ áp dụng đối với loại có công suất từ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU, thay cho quy định trước đây áp dụng đối với điều hòa có công suất từ 90.000 BTU trở xuống. Ngoài ra, Luật cũng sửa đổi, bổ sung cách mô tả đối với một số mặt hàng chịu thuế TTĐB như thuốc lá, rượu, bia, ô tô, tàu bay
Luật Hóa chất
Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 được Quốc hội ban hành năm 2025 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm tăng cường quản lý hóa chất một cách toàn diện, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của hóa chất..
Đồng thời, nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước, Luật quy định việc phân loại hóa chất theo các danh mục cụ thể như: hóa chất bị cấm, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt và hóa chất kinh doanh có điều kiện, tương ứng với đó là các mức độ quản lý chặt chẽ khác nhau.
Theo quy định mới, tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động mua, bán hóa chất thuộc diện kiểm soát đặc biệt có trách nhiệm lập phiếu kiểm soát mua, bán và thực hiện xác thực thông tin dữ liệu của các chủ thể tham gia giao dịch theo lộ trình do Chính phủ quy định (khoản 4 Điều 11). Bên cạnh đó, tổ chức, cá nhân sử dụng loại hóa chất này còn phải thực hiện nghĩa vụ công bố mục đích sử dụng theo quy định tại Điều 17 của Luật.
Luật Công nghiệp công nghệ số
Luật Công nghiệp công nghệ số số 71/2025/QH15 đã thiết lập hệ thống giải pháp và chính sách mang tính tổng thể nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của ngành công nghiệp công nghệ số trong giai đoạn mới.
Theo đó, nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao là người nước ngoài được cấp thẻ tạm trú với thời hạn 05 năm và được xem xét gia hạn theo quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh và cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
Đối với nhân tài công nghệ số, Luật quy định cơ chế đãi ngộ đặc thù với mức lương, thưởng có tính cạnh tranh so với mặt bằng quốc tế; đồng thời được ưu tiên trong tuyển dụng, sử dụng và bổ nhiệm theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.
Ngoài ra, nhân tài công nghệ số còn được hỗ trợ về điều kiện làm việc, không gian sinh hoạt, nhà ở và phương tiện đi lại; được tạo điều kiện tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số; đồng thời được hỗ trợ tài chính và cơ sở vật chất phục vụ hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ số.
Luật Nhà giáo
Theo quy định của Luật Nhà giáo, toàn bộ đội ngũ nhà giáo, không phân biệt công lập hay ngoài công lập, đều được hưởng các chế độ, chính sách phù hợp với tính chất nghề nghiệp và điều kiện công tác. Cụ thể, nhà giáo được hưởng trợ cấp theo đặc thù công việc và theo vùng; được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ; được chăm sóc sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp; đồng thời được bố trí nhà ở công vụ, chỗ ở tập thể hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà khi công tác tại các vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
Luật cũng đặt ra các chính sách nhằm thu hút và trọng dụng đội ngũ có trình độ chuyên môn cao, có tài năng, năng khiếu đặc biệt hoặc kỹ năng nghề nghiệp cao; khuyến khích nhà giáo đến công tác tại vùng đặc biệt khó khăn
Cùng với chế độ tiền lương, hệ thống chính sách đãi ngộ, hỗ trợ và thu hút nêu trên được xác định là giải pháp tổng thể nhằm thu hút người có năng lực vào ngành sư phạm, khuyến khích nhân lực chất lượng cao từ các lĩnh vực trọng yếu tham gia giảng dạy, tăng cường đội ngũ nhà giáo cho các địa bàn khó khăn, bảo đảm chất lượng giáo dục tương đối đồng đều giữa các vùng, miền và giữ chân nhà giáo gắn bó lâu dài với ngành.
Luật Việc làm
Luật Việc làm năm 2025 quy định một hệ thống chính sách toàn diện về hỗ trợ tạo việc làm, đăng ký lao động, xây dựng và vận hành hệ thống thông tin thị trường lao động, phát triển kỹ năng nghề, cung ứng dịch vụ việc làm, bảo hiểm thất nghiệp cũng như công tác quản lý nhà nước về việc làm.
Trong lần sửa đổi này, Luật Việc làm năm 2025 tập trung điều chỉnh các nội dung lớn, mang tính trọng tâm, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp nhằm tăng diện bao phủ chính sách và bảo đảm sự phù hợp, thống nhất với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Đồng thời, Luật quy định mức đóng bảo hiểm thất nghiệp theo hướng linh hoạt, với trần tối đa không vượt quá 1% tiền lương tháng.
Bên cạnh đó, Luật cũng đơn giản hóa điều kiện hưởng và cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho cả người lao động và người sử dụng lao động trong việc tiếp cận, thụ hưởng các chế độ bảo hiểm thất nghiệp, bao gồm tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp; và hỗ trợ người sử dụng lao động trong việc đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng nghề nhằm duy trì việc làm cho người lao động.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo
Ngày 16/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội hóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo số 75/2025/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật quảng cáo được thông qua với nhiều nội dung mới không chỉ khắc phục những tồn tại, hạn chế của pháp luật về quảng cáo hiện hành mà còn thực hiện cải cách thủ tục hành chính triệt để, phân cấp, phân quyền tối đa theo tinh thần Hội nghị Trung ương 10.
Đồng thời, bổ sung các quy định về quản lý hoạt động quảng cáo trên mạng nhằm tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, thông thoáng trước bối cảnh hội nhập kinh tế, giao thoa văn hoá và sự phát triển của khoa học và công nghệ hiện nay.
Luật Quảng cáo đã tập trung vào 03 chính sách lớn, gồm: Hoàn thiện các quy định về nội dung và hình thức quảng cáo phù hợp với sự phát triển đa dạng của hoạt động quảng cáo; hoàn thiện quy định về quản lý hoạt động quảng cáo trên báo chí, môi trường mạng và dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới; hoàn thiện quy định đối với hoạt động quảng cáo ngoài trời.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả số 77/2025/QH15 cập nhật các tiêu chuẩn, định mức hiệu suất năng lượng tối thiểu, tiến tới loại bỏ thiết bị lạc hậu, khuyến khích thị trường sản xuất và tiêu dùng những phương tiện, thiết bị hiệu suất cao, thân thiện môi trường.
Luật thực hiện cắt giảm 2/4 thủ tục hành chính (50%) về cấp giấy chứng nhận dán nhãn năng lượng và cấp chứng chỉ kiểm toán năng lượng, giữ nguyên 2 thủ tục cấp chứng chỉ người quản lý năng lượng và chứng nhận phòng thử nghiệm hiệu suất năng lượng.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa
Xuất phát từ yêu truy xuất nguồn gốc hàng hóa, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã bổ sung các quy định riêng về truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng sản phẩm, hàng hóa. Theo quy định mới, hoạt động truy xuất nguồn gốc phải được thực hiện trên cơ sở trung thực, khách quan, bảo đảm tính xác thực và khả năng kiểm chứng của thông tin; không làm cản trở lưu thông hàng hóa; đồng thời bảo đảm sự thống nhất với các quy định của pháp luật về hải quan, thương mại, thuế, phòng vệ thương mại và các quy định pháp luật có liên quan khác. Qua đó, cơ quan có thẩm quyền có cơ sở để xác minh nguồn gốc, quy trình sản xuất, thành phần và chất lượng của sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Luật cũng quy định việc truy xuất nguồn gốc là yêu cầu bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, do Bộ hoặc cơ quan ngang Bộ có thẩm quyền xác định và được triển khai theo lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khả thi, tương thích với năng lực của doanh nghiệp cũng như đặc thù phát triển của từng ngành hàng.
Đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và lưu thông các sản phẩm, hàng hóa khác, pháp luật khuyến khích và có cơ chế hỗ trợ triển khai truy xuất nguồn gốc trên cơ sở phù hợp với quy mô hoạt động, đặc điểm ngành hàng và điều kiện sản xuất, kinh doanh.
Luật Đường sắt
Luật quy định nghiêm cấm các hành vi xâm hại an toàn và kết cấu hạ tầng đường sắt, bao gồm phá hoại công trình đường sắt, phương tiện giao thông đường sắt; gây rối trật tự, an toàn giao thông đường sắt; lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt và phạm vi bảo vệ công trình đường sắt; tự ý mở lối đi qua đường sắt khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Đồng thời, pháp luật cũng nghiêm cấm các hành vi làm sai lệch, che khuất hệ thống báo hiệu, tín hiệu giao thông đường sắt; tự ý phát tín hiệu hoặc sử dụng các thiết bị nhằm dừng tàu, trừ trường hợp phát hiện sự cố có nguy cơ gây mất an toàn giao thông đường sắt.
Bên cạnh đó, Luật còn cấm việc tự ý đặt chướng ngại vật, để các chất dễ cháy, dễ nổ hoặc chất độc hại trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt và hành lang an toàn giao thông đường sắt; điều khiển tàu chạy vượt quá tốc độ cho phép; cũng như việc nhân viên đường sắt thực hiện nhiệm vụ trong tình trạng trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, trong cơ thể có chất ma túy hoặc các chất kích thích khác mà pháp luật nghiêm cấm sử dụng.
Luật Năng lượng nguyên tử
Luật dành riêng Chương III để quy định về an toàn bức xạ, bảo vệ bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân. Trong chương này, pháp luật xác định rõ các yêu cầu đối với địa điểm lưu giữ, xử lý và chôn cất chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng cũng như nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Các địa điểm này phải được xác định và tích hợp trong quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử cùng các quy hoạch có liên quan khác, nhằm bảo đảm sự thống nhất và an toàn trong quản lý.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân
Luật có một số quy định đáng chú ý như: nghiêm cấm mua bán dữ liệu cá nhân; yêu cầu doanh nghiệp xóa dữ liệu cá nhân của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng; mạng xã hội không được yêu cầu cung cấp hình ảnh, video chứa thông tin giấy tờ tùy thân để xác thực. Theo khoản 2 Điều 25, khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp phải tuân thủ quy định pháp luật liên quan, chỉ lưu trữ dữ liệu cá nhân trong thời hạn cho phép và có trách nhiệm xóa, hủy dữ liệu cá nhân của người lao động, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật quy định.
Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc số 92/2025/QH15 gồm 5 chương, 27 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.
Luật quy định về nguyên tắc, vị trí, chức năng, đối tượng, hình thức, lĩnh vực, hợp tác quốc tế, xây dựng, triển khai lực lượng, bảo đảm nguồn lực, chế độ, chính sách và trách nhiệm cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc.
Luật Ngân sách Nhà nước
Theo quy định, ngân sách trung ương, ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã được phân cấp cụ thể về nguồn thu và nhiệm vụ chi; trong đó, ngân sách trung ương giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm các nhiệm vụ chi mang tính quốc gia và hỗ trợ các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách, còn ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu để chủ động thực hiện các nhiệm vụ chi được giao.
Luật xác định nguyên tắc nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào thì do ngân sách cấp đó bảo đảm, đồng thời cho phép một số trường hợp linh hoạt nhằm tăng tính chủ động của ngân sách địa phương, như: ngân sách cấp dưới hỗ trợ đơn vị thuộc cấp trên quản lý trên địa bàn khi xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh hoặc tình huống cấp bách; sử dụng dự phòng ngân sách địa phương để hỗ trợ địa phương khác khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh hoặc thực hiện nhiệm vụ quan trọng, cấp bách; sử dụng vốn đầu tư phát triển của ngân sách địa phương cho các dự án thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách cấp trên hoặc hỗ trợ địa phương khác đầu tư dự án.
Bên cạnh đó, Luật điều chỉnh tăng mức bố trí dự phòng ngân sách tối đa từ 4% lên 5% tổng chi của mỗi cấp ngân sách và mở rộng phạm vi sử dụng nguồn dự phòng, bao gồm chi cho dự trữ quốc gia và các nhiệm vụ đối ngoại đột xuất, cấp bách, nhằm tăng tính chủ động trong quản lý, điều hành ngân sách nhà nước.
Quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành Luật Đất đai. Theo đó, bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, khu vực và vị trí; đối với khu vực đã có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất thì bảng giá đất được xác định đến từng thửa đất. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, công bố và áp dụng bảng giá đất từ ngày 01/01/2026, đồng thời xem xét sửa đổi, bổ sung khi cần thiết.
Đối với các trường hợp phải áp dụng giá đất cụ thể theo Điều 160 Luật Đất đai nhưng đến ngày 01/01/2026 chưa được ban hành quyết định, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được lựa chọn áp dụng việc xác định giá đất theo Nghị quyết này hoặc tiếp tục thực hiện theo Luật Đất đai. Trường hợp áp dụng theo Nghị quyết, thời điểm tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được xác định là thời điểm cơ quan có thẩm quyền ban hành đầy đủ căn cứ theo quy định. Quốc hội yêu cầu các cơ quan, người có thẩm quyền hoàn thành việc ban hành đầy đủ căn cứ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền bồi thường về đất chậm nhất đến ngày 01/7/2026.
Một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tạo đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Theo đó, người tham gia bảo hiểm y tế thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng mức thanh toán 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.
Nghị quyết cũng quy định các chính sách đặc thù về tiền lương, phụ cấp đối với nhân viên y tế. Cụ thể, bác sĩ và dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi tuyển dụng cho đến khi có quy định mới về tiền lương. Người trực tiếp làm chuyên môn trong các lĩnh vực tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề ở mức 100%. Đối với nhân viên y tế công tác tại trạm y tế cấp xã và cơ sở y tế dự phòng, phụ cấp ưu đãi nghề được áp dụng ở mức 100% tại các vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và tối thiểu 70% đối với các khu vực còn lại.
tham khảo: https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nhung-luat-nghi-quyet-co-hieu-luc-tu-1-1-2026-11925122411485321.htm
